सातारा : स्वातंत्र्यदिनाच्या अमृतमहोत्सवी वातावरणात सातारा शहरातील पोवई नाका येथे लोकनेते बाळासाहेब देसाई यांच्या पुतळ्याचे अनावरण दि. १५ ऑगस्ट रोजी सकाळी १०.३० वा. पालकमंत्री शंभूराज देसाई यांच्या हस्ते खासदार  उदयनराजे भोसले, सार्वजनिक बांधकाम मंत्री शिवेंद्रसिंहराजे भोसले, जिल्हा परिषद अध्यक्ष डॉ. प्रिया शिंदे, नगराध्यक्ष अमोल मोहिते, जिल्हाधिकारी संतोष पाटील, मुख्य कार्यकारी अधिकारी याशनी नागराजन, पोलिस अधीक्षक निखिल पिंगळे यांच्या उपस्थितीत करण्यात येणार आहे. सातारा जिल्ह्याच्या सामाजिक, शैक्षणिक, कृषी, सहकार आणि राजकीय जडणघडणीत मोलाचे योगदान देणाऱ्या लोकनेते बाळासाहेब देसाई यांच्या कार्याचे स्मरण आणि नव्या पिढीला त्यांच्या विचारांची ओळख करून देणारा हा ऐतिहासिक क्षण ठरणार  आहे. 

लोकनेते बाळासाहेब देसाई हे सातारा जिल्ह्याच्या राजकीय आणि सामाजिक इतिहासातील प्रभावी व्यक्तिमत्त्व म्हणून ओळखले जातात. सामान्य माणूस, शेतकरी, कामगार, विद्यार्थी आणि ग्रामीण भागातील नागरिक यांच्या प्रश्नांना केंद्रस्थानी ठेवून त्यांनी सार्वजनिक जीवनात काम केले. ग्रामीण महाराष्ट्राच्या विकासासाठी शिक्षण, सहकार, शेती आणि पायाभूत सुविधांना महत्त्व देण्याची त्यांची भूमिका होती.

शिक्षणाच्या माध्यमातून ग्रामीण समाजाच्या उन्नतीचा ध्यास

ग्रामीण भागातील मुलांना शिक्षणाच्या संधी उपलब्ध झाल्या तरच समाजाची खरी प्रगती होईल, हा लोकनेते बाळासाहेब देसाई यांच्या सार्वजनिक कार्याचा महत्त्वाचा विचार होता. ग्रामीण आणि दुर्गम भागातील विद्यार्थ्यांना शिक्षणाची दारे खुली व्हावीत, शिक्षण संस्थांचा विस्तार व्हावा आणि सामान्य कुटुंबातील मुलांना पुढे जाण्याची संधी मिळावी यासाठी त्यांनी सातत्याने प्रयत्न केले. आज सातारा जिल्ह्याने शिक्षण, सामाजिक विकास आणि विविध क्षेत्रांत केलेली प्रगती पाहता त्या काळात ग्रामीण भागात शिक्षणाच्या विस्तारासाठी झालेल्या प्रयत्नांचे महत्त्व अधिक प्रकर्षाने जाणवते.

शेती व सहकाराला बळ देणारे नेतृत्व

सातारा जिल्ह्याची अर्थव्यवस्था मोठ्या प्रमाणावर शेतीवर आधारित आहे. शेतकऱ्यांच्या आर्थिक उन्नतीसाठी सहकार क्षेत्राची भूमिका महत्त्वाची आहे, याची जाणीव लोकनेते बाळासाहेब देसाई यांना होती. ग्रामीण अर्थव्यवस्था मजबूत करण्यासाठी सहकारी संस्था, कृषी विकास आणि शेतकऱ्यांना आर्थिक आधार देणाऱ्या व्यवस्था बळकट करण्यावर त्यांनी भर दिला. सहकाराच्या माध्यमातून ग्रामीण भागातील सामान्य माणसाला आर्थिक प्रवाहात सहभागी करून घेणे, ही त्यांची विकासाची दृष्टी होती. त्यामुळे आजच्या सातारा जिल्ह्यातील सहकाराच्या परंपरेचा विचार करताना बाळासाहेब देसाई यांच्या योगदानाचा उल्लेख अपरिहार्य ठरतो.

ग्रामीण विकासाला दिले प्राधान्य

सातारा जिल्ह्याचा मोठा भौगोलिक भाग डोंगराळ आणि ग्रामीण स्वरूपाचा आहे. अशा भागातील नागरिकांना शिक्षण, रस्ते, पाणी, वीज, आरोग्य आणि रोजगाराच्या सुविधा मिळणे आवश्यक आहे, या भूमिकेतून बाळासाहेब देसाई यांनी विकासाचा विचार केला. ग्रामीण भागाचा विकास झाला तरच महाराष्ट्राचा सर्वांगीण विकास शक्य आहे, अशी त्यांची भूमिका होती. त्यामुळे त्यांच्या कार्याचा प्रभाव केवळ राजकारणापुरता मर्यादित न राहता सामाजिक आणि आर्थिक क्षेत्रावरही पडला.

सातारा जिल्ह्यासाठी देसाईंच्या कार्याचे महत्त्व

लोकनेते बाळासाहेब देसाई यांचे सातारा जिल्ह्याशी असलेले नाते केवळ राजकीय नेतृत्वाचे नव्हते; ते जिल्ह्याच्या विकासाच्या प्रवासाशी जोडलेले होते. सामान्य नागरिकांच्या प्रश्नांना शासनाच्या पातळीवर स्थान मिळवून देणे, ग्रामीण भागाच्या विकासासाठी प्रयत्न करणे आणि शिक्षण-सहकाराच्या माध्यमातून समाजाला सक्षम करण्याची त्यांची भूमिका पुढील पिढ्यांसाठी मार्गदर्शक ठरली. सातारा जिल्ह्याच्या आधुनिक विकासाची वाटचाल समजून घेताना स्वातंत्र्योत्तर काळातील नेतृत्वाची भूमिका महत्त्वाची ठरते. या नेतृत्वामध्ये लोकनेते बाळासाहेब देसाई यांचे स्थान विशेष आहे. त्यांच्या कार्यामुळे ग्रामीण समाजातील अनेक घटकांना विकासाच्या मुख्य प्रवाहात येण्याची संधी मिळाली.

पोवई नाका येथे उभारलेला त्यांचा  पुतळा ठरणार प्रेरणास्थान

सातारा शहरातील पोवई नाका हे शहराचे महत्त्वाचे प्रवेशद्वार आणि प्रमुख सार्वजनिक ठिकाण आहे. अशा मध्यवर्ती ठिकाणी लोकनेते बाळासाहेब देसाई यांचा पुतळा उभारण्यात येत असल्याने त्यांच्या कार्याची आठवण सातत्याने नागरिकांसमोर राहणार आहे. हा पुतळा केवळ एका नेत्याच्या स्मृतीचे प्रतीक न राहता सार्वजनिक जीवनात प्रामाणिकपणा, लोकसेवा, ग्रामीण विकास, शिक्षण आणि सामाजिक बांधिलकी या मूल्यांचे प्रेरणास्थान ठरावे, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

दि. १५ ऑगस्ट रोजी स्वातंत्र्यदिनाच्या निमित्ताने पालकमंत्री शंभूराज देसाई यांच्या हस्ते होणारे हे अनावरण लोकनेते बाळासाहेब देसाई यांच्या कार्याला अभिवादन करणारे ठरणार आहे. स्वातंत्र्याच्या मूल्यांवर उभ्या राहिलेल्या लोकशाही व्यवस्थेत सामान्य माणसाच्या विकासासाठी कार्य करणाऱ्या नेतृत्वाची आठवण नव्या पिढीला करून देणारा हा सोहळा ठरणार आहे. लोकनेते बाळासाहेब देसाई यांच्या कार्याचा वारसा हा सातारा जिल्ह्याच्या विकासाच्या इतिहासाचा महत्त्वपूर्ण भाग असून, पोवई नाका येथे उभारण्यात येणारा त्यांचा पुतळा हा त्या वारशाचे कायमस्वरूपी स्मारक ठरणार आहे.